Risale-i Nur Nedir?

  • Risale-i NurRİSALE-İ NUR KÜLLİYATI, dili ve muhtevasıyla olduğu kadar, telif  tarzı ve tertibiyle de orijinal bir eserdir. Ekseriyetle dağlarda,  kırlarda, yahut zindanların amansız şartları altında telif edilen bu  eser, telif şartlarından hiç beklenmeyecek bir şekilde, en ağır, en  derin, en muğlâk ilmî meseleleri incelemekte, en çetin soruları ele  almakta, yüzyıllar boyunca tartışma konusu teşkil edegelmiş problemler  için çözümler ortaya koymakta, çağın tereddütlerine cevap getirmekte,  üstelik bütün bunları, tamamen kendisine has bir üslûp ve metod  içerisinde gerçekleştirmektedir.

    Risale-i Nur, yaygın bir şekilde, “çağdaş bir tefsir” olarak tarif  edilegelmiştir. Doğrudan doğruya Kur’ân’a dayanması ve bilhassa imana  dair bir kısım âyet-i kerimeleri geniş şekilde açıklaması sebebiyle, bu  tarif bir hakikati aksettirmektedir. Ancak, gerek tertip itibarıyla,  gerekse açıklama tarzıyla Risale-i Nur alışılagelen tefsirlerden  ayrıldığı gibi, Külliyatın bazı parçaları (On Dokuzuncu Mektup, Yirmi  Dokuzuncu Lem’a, On Dokuzuncu Söz, umumiyetle lâhikalar ve müdafaalar  gibi) daha başka ilim dalları içinde mütalâa edilebilecek eserleri  teşkil etmektedir. Meselâ İşârâtü’l-İ’câz ile Sünuhat’ın aynı tasnif  içine girecek eserler olmadığı, ilk bakışta kolayca anlaşılacaktır.

    Risale-i Nur’un en az tefsir kadar önem taşıyan bir diğer cephesi,  kelâm ilmiyle ilgilidir. Belki de Külliyatın ekseriyetini kelâm ilmi  içinde mütalâa etmek daha doğru olacaktır. Başta lâhikalar olmak üzere  geri kalan bölümlerde ise, hizmet metodları ile ilgili bahisler önemli  bir ağırlık teşkil etmektedir.

    Kelâm tarihi ve klâsik kelâm eserleri ile mukayese edildiğinde,  Risale-i Nur’un bu sahada yep yeni bir tarz geliştirdiğini, hattâ bir  çığır açmış olduğunu görmek hiç de zor olmayacaktır. Zaten Risale-i Nur  Müellifi, eserlerinin çeşitli yerlerinde bu hususu açıkça dile  getirmektedir.

    Risale-i Nur, konuları ele alış tarzı, muhtevasındaki derinliği ve  kapsamlılığı birçok kesimin yoğun ilgisini çekmiştir. Bir yandan yurt  içinde ve dışında çeşitli halk kesimleri tarafından okunmakta ve diğer  yandan hakkında uluslararası sempozyumlar düzenlenmekte ve birçok  akademik makale ve tezlere konu olmaktadır.

    Meselâ bunlar arasında çağdaş düşünürlerden Faslı Prof. Dr. Taha  Abdurrahman, Risale-i Nur’un düşünce dünyasında yaptığı büyük devrimden  söz ederken, onun diğer yönlerinin yanında bu yönünün de kayda değer  olduğuna dikkat çekmektedir:

    “Bazı Batılı filozoflar, her şeyin merkezine aklı aldılar ve sadece  aklın ürünü olan hususlara itibar ettiler. Hattâ bu hususta öyle ileri  gittiler ki, İncil ve Kur’ân gibi semâvî kitapları ve temsil ettikleri  dinleri de aklın etrafında dönen diğer eşya arasına katarak, aklî sistem  içinde onlara bir tanım getirdiler. Yani, tıpkı eski insanların dünyayı  sabit sanıp güneşin de onun etrafında döndüğünü tevehhüm ettikleri  gibi, aklı sabit kabul ederek semavî kitap ve dinleri onun etrafında  gezdirdiler.

    “İşte Bediüzzaman, Risale-i Nur’la düşünce dünyasındaki bu gidişatı  olması gereken mecraya çevirdi-tıpkı ilim dünyasında Kopernik’in yaptığı  gibi. Nasıl ki Kopernik, ‘Dünyanın sabit, güneşin onun etrafında  döndüğü şeklindeki eski görüşü ortadan kaldırıp; onun yerine, dünyanın  hem kendi etrafında, hem güneşin etrafında döndüğünü’ ispat etti;  Bediüzzaman da Risale-i Nur’la düşünce dünyasında buna benzer bir  inkılâp gerçekleştirdi: ‘İnsanın düşünce dünyası sabit olamaz. Düşünce  dünyası hem kendi ekseni etrafında döner, hem de vahiy güneşinin  etrafında döner’ diyerek insan düşüncesinin olması gereken asıl yerini  tespit etmiş, aklı yalnızlık ve karanlıktan kurtararak aydınlatmış ve  rahatlatmıştır.”

    Ayrıca Risale-i Nur, bir Kur’ân tefsiri olması itibariyle, aklın yanı  sıra, kalb, ruh ve diğer bütün duygulara da hitap etmektedir. Ahlâkın  bütün boyutlarına ışık tutmakta ve bir çok sosyal probleme çözümler  sunmaktadır. Ancak onun bu ve benzeri daha bir çok meziyetini en iyi  şekilde anlamanın yolu her halde onu açıp bizatihi okumak ve yaşamakla  olur.

    Risale-i Nur nasıl bir tefsirdir?
    Tefsir iki kısımdır. Birisi: Malûm tefsirlerdir ki, Kur’ân’ın  ibaresini ve kelime ve cümlelerinin mânalarını açıklar, izah ve isbat  ederler. İkinci kısım tefsir ise: Kur’ân’ın imanî hakikatlerini kuvvetli  hüccetlerle açıklar, isbat ve izah ederler. Bu kısmın çok ehemmiyeti  var. Birinci kısım tefsirler, bu ikinci kısmı bazan özet bir tarzda ele  alıyorlar. Fakat Risale-i Nur, doğrudan doğruya bu ikinci kısmı esas  tutmuş, benzersiz bir şekilde inatçı filozofları susturan bir mânevî  tefsirdir.

    Risale-i Nur, her asırda milyonlarca insanın rehberi olan mukaddes  kitabımız Kur’ân’ın hakikatlerini subjektif nazariye ve mütâlaalardan  uzak olarak, rasyonel ve objektif bir şekilde izah edip insaniyetin  istifadesine arz edilen bir külliyattır.

    Risale-i Nur, Kur’ân âyetlerinin nurlu bir tefsiridir. Baştan başa  îman ve tevhid hakikatlarıyla müberhendir. En avamdan en havassa kadar  her sınıf halkın anlayışına göre hazırlanmış ve müsbet ilimlerle  mücehhezdir.

    Risale-i Nur, asrın ihtiyaçlarına tam cevab verir. Aklı ve kalbi  tatmin eder. Vesveseli şübhecileri ikna eder. Hattâ en inatçı  filozofları dahi teslime mecbur eder.
    Risale-i Nur, akla gelen bütün istifhamları bertaraf eder. Zerrelerden  güneşlere kadar îman mertebelerini açıklar. Vahdâniyet-i İlâhiyeyi ve  nübüvvetin hakikatini ispat eder.
    Risale-i Nur, yer ve göklerin tabakalarından, melâike ve ruh bahsinden,  zamanın hakikatinden, haşir ve âhiretin vukuundan, Cennet ve Cehennemin  varlığından, ölümün mâhiyetinden; ebedî saadet ve şekavetin kaynağına  kadar, akla gelebilecek bütün imanî meseleleri en kat’î delillerle  aklen, ilmen ve mantıken ispat eder… Pozitif ilimleri teşvik eder.  Kesin delillerle aklı ve kalbi ikna eder ve merakları izale eder.

    Büyük şâirimiz merhum Mehmed Âkif, bir üdebâ meclisinde, “Viktor  Hügolar, Şekspirler, Dekartlar; edebiyatta ve felsefede, Bediüzzaman’ın  bir talebesi olabilirler” demişti.

    Bediüzzaman, Risale-i Nur’la beşeri sefâhet ve dalâletten  kurtarırken, korku ve dehşet vermek tarzını tâkib etmez. Gayr-ı meşru  bir lezzetin içinde, yüz elemi gösterir, hissi mağlûb eder, kalb ve ruhu  hissiyata mağlûb olmaktan korur. Küfür ve dalâlette de, bir zakkum-u  Cehennem tohumu olduğunu, dünyada dahi Cehennem azabları çektirdiğini;  buna mukabil îmanda, İslâmiyet ve ibâdette leziz lezzetler ve zevkler  bulunduğunu ve Cennet çekirdeği ve meyveleri gibi dünyada dahi bir nevi  mükâfata nâil eylediğini isbat eder.

    Kur’ân-ı Azîmüşşan bütün zamanlarda gelip geçen nev-i beşerin  tabakalarına, milletlerine ve ferdlerine hitaben Arş-ı A’lâdan irad  edilen İlahî ve şümullü bir nutuk ve umumî, Rabbanî bir hitabe olduğu  gibi; bilinmesi, bir ferdin veya küçük bir cemaatin iktidarından hariç  olan ve bilhassa bu zamana ait pek çok fenleri ve ilimleri câmi’dir.

    Bu itibarla zamanca, mekânca, ihtisasça daire-i ihatası pek dar olan bir  ferdin fehminden ve karihasından çıkan bir tefsir, bihakkın Kur’ân-ı  Azîmüşşana tefsir olamaz. Çünki Kur’ân’ın hitabına muhatap olan  milletlerin, insanların ahval-i ruhiyelerine ve maddiyatlarına, câmi’  bulunduğu ince fenlere, ilimlere bir ferd vâkıf ve sahib-i ihtisas  olamaz ki, ona göre bir tefsir yapabilsin. Hem bir ferdin mesleği ve  meşrebi taassuptan hâlî olamaz ki, hakaik-i Kur’âniyeyi görsün,  bîtarafane beyan etsin. Hem bir ferdin fehminden çıkan bir dava,  kendisine has olup, başkası o davanın kabulüne davet edilemez. Meğer ki  bir nevi icmaın tasdikine mazhar ola.

    Binaenaleyh Kur’ân’ın ince mânâlarının ve tefsirlerde dağınık bir  surette bulunan mehasininin ve zamanın tecrübesiyle fennin keşfi  sayesinde tecelli eden hakikatlarının tesbitiyle, herbiri birkaç fende  mütehassıs olmak üzere muhakkikîn-i ulemadan yüksek bir heyetin  tedkikatıyla, tahkikatıyla bir tefsirin yapılması lâzımdır. Nitekim  kanunî hükümlerin tanzim ve ıttıradı, bir ferdin fikrinden değil, yüksek  bir heyetin nazar-ı dikkat ve tedkikatından geçmesi lâzımdır ki, umumî  bir emniyeti ve cumhur-u nâsın itimadını kazanmak üzere millete karşı  bir kefalet-i zımniye husule gelsin; ve icma-ı millet hücceti elde  edebilsin.

    Evet Kur’ân-ı Azîmüşşanın müfessiri, yüksek bir deha sahibi ve nâfiz  bir içtihada mâlik ve bir velâyet-i kâmileyi haiz bir zât olmalıdır.  Bilhassa bu zamanlarda, bu şartlar ancak yüksek ve azîm bir heyetin  tesanüdüyle ve o heyetin telâhuk-u efkârından ve ruhlarının tenasübüyle  birbirine yardım etmesinden ve hürriyet-i fikirlerinden ve  taassuplarından âzâde olarak tam ihlâslarından doğan dâhî bir şahs-ı  manevîde bulunur. İşte Kur’ân’ı ancak böyle bir şahs-ı mânevî tefsir  edebilir.

    İşte büyük ulemâ-i İslâm ve meşâyih-i kiram çok tecrübe ve  imtihanlarla şöyle bir kanaata varmışlardır ki: Bediüzzaman ne söylerse  hakikattır. Bediüzzaman’ın eserleri, sünuhât-ı kalbîye olup, cumhur-u  ulemânın tasdik ve takdîrine mazhardır.

    Risale-i Nur, Kur’ân-ı Mu’ciz-ül Beyânın bu asırda bir mu’cize-i  mâneviyesi olan yüksek ve parlak bir tefsiridir. Evet Risale-i Nur  kalblerin fatihi ve mahbubu, ruhların sultanı, akılların muallimi,  nefislerin mürebbii ve müzekkîsidir.

    İşte Bediüzzaman Said Nursî; Kur’an-ı Kerîm’deki bu asrın muhtaç  olduğu hakikatleri keşfedip, Nur risalelerinde, herkesin kabiliyeti  nisbetinde istifade edebileceği bir tarzda tefsir ve îzah etmek  muvaffakıyetine mazhar olmuştur. Bunun içindir ki: Risale-i Nur, emsali  görülmemiş bir şâheserdir kanaatına varılmıştır.

    Risale-i Nur Külliyatı’nı online okumak için tıklayınız.

  • 1899 Kızıl İcaz Arapça
    1908-1909 Reçetet-ül Avam Arapça 1912
    1909 Divan-ı Harbi Örfi 1911
    1911 Reçetet-ül Ulema veya
    Saykal-ül İslam Arapça 1912
    1911 Hutbe-i Şamiye 1911
    1911 Münazarat 1911
    1911 Muhakemat Türkçe 1911
    1911 Teşhis-ül illet Arapça 1912
    1911 Deva’s ül Ye’s 1911
    1911 Nutuk-1 1912
    1914-1916 İşarat-ül İcaz 1918
    1919 Bediüzzaman’ın Tarihçe-i Hayatı 1919
    1919 Nokta Türkçe 1919
    1920 Hakikat Çekirdekleri-1 Türkçe 1920
    1920 Sünuhat Türkçe 1920
    1921 Hakikat Çekirdekleri-2 Türkçe 1921
    1921 Lemaat Türkçe 1921
    1921 Şuaat Türkçe 1921
    1921 Rumuz Türkçe 1921
    1921 Tulûât Türkçe 1921
    Muhakemat Türkçe 1921
    1922 Katre Arapça 1922
    1922 Zeyl-ül- Katre Arapça 1922
    1922 Habbe Arapça 1922
    1922 Zeyl-ül Habbe Arapça 1922
    1922 Zerre Arapça 1922
    1922 Şemme Arapça 1922
    1922 Zeyl Arapça 1922
    1923 Zehre Arapça 1923
    1923 Zehrenin Zeyli Arapça 1923
    1923 Hubab Arapça 1923
    1923 Zeyl-ül Hubab Arapça 1923
    1922 Hutuvat-ı Sitte Türkçe ve Arapça 1922
    1926-1930 SÖZLER
    1926 Birinci Söz Türkçe
    1926 İkinci Söz Türkçe
    1926 Üçüncü Söz Türkçe
    1926 Dördüncü Söz Türkçe
    1926 Beşinci Söz Türkçe
    1926 Altıncı Söz Türkçe
    1926 Yedinci Söz Türkçe
    1926 Sekizinci Söz Türkçe
    1926 Dokuzuncu Söz Türkçe
    1926 Onuncu Söz Türkçe
    Onbirinci Söz Türkçe
    Onikinci Söz Türkçe
    Onüçüncü Söz Türkçe
    Ondördüncü Söz Türkçe
    1933 Ondördüncü Söz’ün Zeyli Türkçe
    Onbeşinci Söz Türkçe
    Onaltıncı Söz Türkçe
    Onyedinci Söz Türkçe
    1927 Onsekizinci Söz Türkçe
    Ondokuzuncu Söz Türkçe
    1926 Yirminci Söz Türkçe
    1926 Yirmibirinci Söz Türkçe
    1926 Yirmiikinci Söz Türkçe
    1929 Yirmiüçüncü Söz Türkçe
    Yirmidördüncü Söz Türkçe
    1927 Yirmibeşinci Söz Türkçe
    Yirmialtıncı Söz Türkçe
    1929 Yirmiyedinci Söz ve Zeyli Türkçe
    Yirmisekizinci Söz Türkçe
    1928-30 Yirmidokuzuncu Söz Türkçe
    1928-30 Otuzuncu Söz Türkçe
    1928-30 Otuzbirinci Söz Türkçe
    1928-30 Otuzikinci Söz Türkçe
    1928-30 Otuzüçüncü Söz Türkçe
    1929-1934 MEKTUBAT
    1929 Birinci Mektup Türkçe
    1930 İkinci Mektup Türkçe
    1930 Üçüncü Mektup Türkçe
    1930-31 Dördüncü Mektup Türkçe
    1930-31 Beşinci Mektup Türkçe
    1930-31 Altıncı Mektup Türkçe
    Yedinci Mektup Türkçe
    Sekizinci Mektup Türkçe
    1930 Dokuzuncu Mektup Türkçe
    Onunucu Mektup Türkçe
    Onbirinci Mektup Türkçe
    Onikinci Mektup Türkçe
    1929 Onüçüncü Mektup Türkçe
    Telif edilmedi Ondördüncü Mektup
    Onbeşinci Mektup Türkçe
    1930-31 Onaltıncı Mektup Türkçe
    1931 Onaltıncı Mektup’un Zeyli Türkçe
    1930 Onyedinci Mektup Türkçe
    Onsekizinci Mektup Türkçe
    1929 Ondokuzuncu Mektup Türkçe
    1928 Yirminci Mektup Türkçe
    Yirmibirinci Mektup Türkçe
    Yirmiikinci Mektup Türkçe
    1933 Yirmiüçüncü Mektup Türkçe
    1928 Yirmidördüncü Mektup Türkçe
    Telif edilmedi Yirmibeşinci Mektup
    1932 Yirmialtıncı Mektup Türkçe
    1931 Yirmialtıncı Mektup’un
    İkinci Kısmı Türkçe
    1929-1960 Yirmiyedinci Mektup
    (Bütün lahika mektupları) Türkçe
    1931 Yirmisekizinci Mektup
    (Birinci parçası) Türkçe
    1933 Yirmisekizinci Mektup
    (İkinci parçası) Türkçe
    1934 Yirmidokuzuncu Mektup
    (Birinci Kısım) Türkçe
    1914-16 Otuzuncu Mektup
    (İşarat-ül İcaz) Türkçe
    Otuzbirinci Mektup Türkçe
    1921 Otuzikinci Mektup
    (Lemaat) Türkçe
    1929 Otuzüçüncü Mektup Türkçe
    1932-1936 LEMALAR
    1932 Birinci Lem’a Türkçe
    1932 İkinci Lem’a Türkçe
    1932 Üçüncü Lem’a Türkçe
    1932 Dördüncü Lem’a Türkçe
    Telif edilmedi Beşinci Lem’a
    Telif edilmedi Altıncı Lem’a
    1932 Yedinci Lem’a Türkçe
    1933 Sekizinci Lem’a Türkçe
    1932 Dokuzuncu Lem’a Türkçe
    1934 Onuncu Lem’a Türkçe
    1933 Onbirinci Lem’a Türkçe
    1934 Onikinci Lem’a Türkçe
    Onüçüncü Lem’a Türkçe
    1934 Ondördüncü Lem’a Türkçe
    Onbeşinci Lem’a Türkçe
    1934 Onaltıncı Lem’a Türkçe
    1933 Onyedinci Lem’a Türkçe
    1934 Onsekizinci Lem’a Türkçe
    1935 Ondokuzuncu Lem’a Türkçe
    1934 Yirminci Lem’a Türkçe
    1934 Yirimibirinci Lem’a Türkçe
    Yirmiikinci Lem’a Türkçe
    Yirmiüçüncü Lem’a Türkçe
    1934 Yirmidördüncü Lem’a Türkçe
    1934 Yirmibeşinci Lem’a Türkçe
    1934 Yirmialtıncı Lem’a Türkçe
    1935-36 Yirmiyedinci Lem’a Türkçe
    1935 Yirmisekizinci Lem’a Türkçe
    1935 Yirmidokuzuncu Lem’a Türkçe
    1935-36 Otuzuncu Lem’a Türkçe
    Otuzbirinci Lem’a Türkçe
    Otuzikinci Lem’a Türkçe
    1921-23 Otuzüçüncü Lem’a
    (Mesnevi-i Arabi) Türkçe
    1936-1949 ŞUALAR
    1936 Birinci Şua Türkçe
    1936 İkinci Şua Türkçe
    1937 Üçüncü Şua Türkçe
    1938 Dördüncü Şua Türkçe
    1938 Beşinci Şua Türkçe
    Altıncı Şua Türkçe
    1938 Yedinci Şua
    (Ayetü’l Kübra) Türkçe
    1942 Sekizinci Şua Türkçe
    Dokuzuncu Şua Türkçe
    1940 Onuncu Şua Türkçe
    1943-1944 Onbirinci Şua Türkçe
    1944 Onikinci Şua
    (Meyve Risalesi) Türkçe
    1943-1944 Onüçüncü Şua Türkçe
    1948-49 Ondördüncü Şua Türkçe
    1949 Onbeşinci Şua Türkçe