Rüstempaşa Medresesi |
Tarihi

Rüstem Paşa Medresesi
Rüstem Paşa Medresesi, Kanûnî Sultan Süleyman’ın kızı Mihrimah (Ö. 1578) Sultan’la evlenerek Osmanlı ailesine damat olan ve iki dönem (1544 – 1553, 1553 – 1561) Sadrazamlık yapan Rüstem Paşa (Ö. 1561) tarafından Mimar Sinan’a yaptırılmıştır.
Mimari değeri çok yüksek ve örneğinde tek olan bu medresenin Atai’de inşa tarihi, 1547 görünüyorsa da kitabesinde 1550’yi göstermektedir.
Mimar Sinan, bu eserinde Osmanlı mimarlığında ilk kez Amasya’da, Kapı Ağası Medresesi’nde (1488) uygulanan sekizgen planlı avlu düzenini tekrar etmekle birlikte konuya kendi yorumuyla değişik çözümler getirmiştir. Dışarıdan 42 m x 43 m ebadında kare olan yapıda içerde sekizgen avluyla çevrili revakların arkasına 22 hücre yerleştirmiştir. Kareden sekizgene geçişi sağlayan köşe oda planları Sinan tarafından sadece bu medresede denenmiştir.
Rüstem Paşa Medresesi, boyutları, tasarımı ve işçiliği ile sultanlar adına yapılan medreseler düzeyinde anıtsal bir yapıdır. Sekizgen plan üzerine, özgün bir deneme olan bu yapının uygulamasındaki zorluklar, Sinan’ı bu şemayı tekrarlamaktan uzak tutmuştur.
Medrese, günümüze kadar 1843, 1868, 1893, 1903, 1916’da çeşitli tamirler geçirmiştir. Dış cephe duvarı kufeki taşındandır. Çevreyi harap eden büyük yangınlar medreseye de zarar vermiştir.
Rüstem Paşa Medresesi’nde 1792’de 37 talebe yaşamaktaydı. 22 hücre sahibinden 9’u, hücrelerinde yalnız kalırken; 9’unun yanında hizmetlerini gören çömezler vardı. 1869’da 4 müderris, 3 mezun ve 59 talebesi bulunan medresede, 1914’te 63 talebe kalıyordu. 1918’de yangınzedelere barınak olan medrese, günümüze kadar çeşitli vakıf, dernek ve resmi kuruluşlar tarafından kullanılmaktaydı. 14.07 2006 tarihinden itibaren ise İstanbul İlim ve Kültür Vakfı’na tahsis edilmiştir.
Medreselerde Eğitimİslamiyet’in ilk devirlerinde camilerde okutulan dini ilimler, medreselerin yapılmaya başlamasından sonra, buralarda tedris edilir oldu. Tefsir, Hadis, Fıkıh gibi nakli ilimlere sonradan felsefe gibi akli ilimler de ilave edildi. Medreselerin büyüklüğü, müderrislerin yevmiyesine göre belirlenirdi.
Medreselerde ders okutan bir müderris ile talebenin güçlük çektiği konularda yardımcı olarak müderrisin verdiği dersleri tekrar eden bir muid ve bekçi vazifesini gören bir bevvab ile bir de devamı kontrol eden noktacı bulunurdu.1
Rüstem Paşa Medresesi kültür merkezi oluyor Rümeysa TanrısevenDünya ç... 