KURBAN BAYRAMI

Kurban Bayramı nedir? Kurban kesmek farz mı? Kurban ne demek? Kurban neden kesilir? Kurban Bayramı namazı ve teşrik tekbirleri hakkında merak edilen konuları derledik.

04.06.2025


Kurban Bayramı nedir? Kurban kesmek farz mı? Kurban ne demek? Kurban neden kesilir? Kurban Bayramı namazı ve teşrik tekbirleri hakkında merak edilen konuları derledik.

Kurban Bayramı Nedir?

Kurban Bayramı, müslümanların iki bayramından biridir. Müslümanlar Kurban Bayramı'nda Allah’a yaklaşmak için kurban keserler.

Hadis-i Şerif’te Kurban:

Zeyd b. Erkam anlatıyor: Resûlullah'ın (sav) ashâbı, "Ey Allah'ın Resûlü! Bu kurbanlar nedir?" dediler. Resûlullah, "Babanız İbrahim'in sünnetidir." diye cevap verdi. (İM3127 İbn Mâce, Edâhî, 3: HM19498 İbn Hanbel, IV, 368)

Kurban Ne Demek?

Kurban, Allah’a yakınlaşmak ve rızasını kazanmak için belirli şartlarda kesilecek hayvanı ifade eder.

KURBAN KESMEK FARZ MI?

Kurban kesmek İslam dininde bir ibadettir. Kurban kesmenin fıkhî hükmü mezheplere göre değişmektedir.

  • Hanefi Mezhebine Göre

Kurban kesmek Hanefi mezhebine göre vaciptir. Bu hükme göre akıl sağlığı yerinde, büluğa ermiş, temel ihtiyaçları ve borçlarından başka nisap miktarı mala sahip olup seferi olmayan her müslümanın yerine getirmekle yükümlü olduğu bir ibadettir.

Nisap miktarı ne kadar?

Din İşleri Yüksek Kurulu verilerine göre; kurban kesmeyi vacip kılan zenginliğin dinî ölçüsü, kişinin temel ihtiyaçları ve borçları dışında 80,18 gram altına ya da bunun değerinde para veya mala sahip olmaktır.

  • Şafiî, Maliki ve Hanbeli Mezheplerine Göre

Kurban kesmek, Şafiî, Maliki ve Hanbeli mezheplerine göre sünnet-i müekkededir. Sünnet-i müekke, Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) sürekli yaptığı, terk etmediği bir ibadettir. Bu hükme göre müslümanların kurban ibadetini yerine getirmesi kuvvetle teşvik edilmiştir.

Kurban Neden Kesilir?

Kur’an-ı Kerim ve Sünnete göre kurban kesmek bir ibadettir. Kurban, Allah’a yakınlaşmak ve rızasını kazanmak için kesilir. Kurban ibadeti hicretin ikinci yılında meşru kılınmıştır.

Hac suresi 34. ayette şöyle buyurulmuştur:

“Biz her ümmete kurban kesmeyi meşrû kıldık ki kendilerine rızık olarak verdiği kurbanlık hayvanlar üzerine Allah’ın adını ansınlar. Sonuç itibariyle hepinizin mâbudu tek bir tanrıdır. Şu halde yalnız O’na teslimiyet gösterin. Sen de Allah’ın buyruklarına içtenlikle teslimiyet gösteren kimseleri müjdele!” (Hac, 22/34)

Hz. Âişe'den rivayet edildiğine göre, Allah Resûlü (sav) şöyle buyurmuştur:

“Âdemoğlu Kurban (Bayramı) günü Allah katında kurban kesmekten daha güzel bir amel işlemez. Kurban, kıyamet günü boynuzları, kılları ve tırnaklarıyla (sevap olarak) gelir. Kurban, henüz kanı yere düşmeden, Allah tarafından kabul edilir. Bu sebeple kurban kesme konusunda gönlünüz hoş olsun, (bu iş size zor gelmesin).” (T1493 Tirmizî, Edâhî, 1)

İslam’da Kurban İbadetinin Kaynağı

Kurban, ibadet olmasıyla birlikte Allah’a teslimiyetin ve sadakatin bir göstergesidir. Hz. İbrahim (a.s.) Allah’a olan teslimiyetiyle oğlu Hz. İsmail’i (a.s.) kurban etmek üzereyken Allah, bu sadakati ve teslimiyeti kabul eder ve bir koç gönderir. Hz. İsmail (a.s.) yerine Allah’ın gönderdiği koç kurban edilir. Bu hâdise Sâffât suresinde anlatılır:

  • İbrâhim, “Ben rabbime gidiyorum” dedi, “O bana yol gösterecektir.” (Sâffât, 37/99)
  • “Rabbim! Bana iyilerden olacak bir evlât ver!” (Sâffât, 37/100)
  • “Bunun üzerine kendisine akıllı ve iyi huylu bir erkek çocuğu olacağını müjdeledik.” (Sâffât, 37/101)
  • Çocuk, babasıyla beraber iş güç tutacak yaşa gelince babası ona, “Yavrucuğum” dedi: “Rüyamda seni kurban ettiğimi gördüm; düşün bakalım sen bu işe ne diyeceksin?” Dedi ki: “Babacığım! Sana buyurulanı yap; inşaallah beni sabredenlerden biri olarak bulacaksın.”  (Sâffât, 37/102)
  • “Her ikisi de (ilâhî buyruğa) teslim olunca ve babası onu yüzüstü yatırınca” (Sâffât, 37/103)
  • Ey İbrâhim!” diye ona seslendik; (Sâffât, 37/104)
  • “Tamam, rüyanı gerçekleştirmiş oldun.” İşte iyileri biz böyle ödüllendiririz. (Sâffât, 37/105)
  • Bu, kesinlikle apaçık bir imtihandı. (Sâffât, 37/106)
  • Biz, (oğlunun canına) bedel olarak ona iri bir kurbanlık verdik.  (Sâffât, 37/107)
  • Onun hakkında, “İbrâhim’e selâm olsun!” ifadesini sonradan gelen nesiller arasında devam ettirdik. (Sâffât, 37/108-109)
  • Evet, iyileri işte böyle ödüllendiririz. (Sâffât, 37/110)
  • Çünkü o, bizim mümin kullarımızdandı. (Sâffât, 37/111)

Kurban Kesilirken Acı Çeker mi?

Usulüne uygun kesilen hayvan kurban edilirken acı hissetmez.

"...Hattâ kesilmek için yatırılan bir hayvan, bir şey hissetmez. Yalnız bıçak kestiği vakit hissetmek ister fakat o his dahi gider. O elemden de kurtulur..."  (Şualar/Risale-i Nur)

Beta-Endorfin Mucizesi: Hayvanlar Neden Acı Hissetmiyor?

Bilimsel bir araştırmada, hayvanların kesim öncesi yapılan incelemelerinde; ağrı kesici ve sakinleştirici etkisiyle bilinen, morfinden 30 kat daha güçlü etki gösteren beta-endorfin düzeylerinde kayda değer artış gözlemlendi.

Araştırmada, helal kesim öncesi, kesim anı ve kesimden üç dakika sonra alınan kan örneklerinde beta-endorfin analizleri yapıldı.
Sonuçlara göre:

  • Kesim anındaki beta-endorfin seviyesi, kesim öncesine göre 2 kat arttı,

  • Kesimden 3 dakika sonraki seviye, kesim öncesine göre yaklaşık 4 kat daha fazlaydı.

Morfinden 30 kat daha etkili olan bu hormonun, çok güçlü bir ağrı kesici olduğu belirtildi.
Uzmanlar, helal kesim sırasında beta-endorfin sayesinde hayvanın sakinleştiğini ve rahatladığını ifade etti.

Sonuç:

Beta-endorfin, hayvanı hem sakinleştiriyor hem de ağrıyı ortadan kaldırıyor.
Bu nedenle, helal kesim sırasında hayvan acı çekmiyor.

Kurban Ne Zamana Kadar Kesilir?

Kurban bayramı namazını kıldıktan sonra kurban kesilmelidir.

Berâ' diyor ki, "Hz. Peygamber'i (s.a.v.) hutbe verirken dinledim, şöyle buyurdu: "Bugün ilk işimiz, (bayram) namazı kılmak, sonra dönüp kurban kesmektir. Kim böyle yaparsa sünnetimize uymuş olur." (B951 Buhârî, Îdeyn, 3)

Din İşleri Yüksek Kurulu verilerine göre:

  • Hanefîler'e göre bayramın 3. günü akşamına kadar kurban kesimi devam eder. (Merğinânî, el-Hidâye, 7/154).
  • Şâfiîlere göre bayramın 4. günü, gün batana kadar kurban kesilebilir. (Şirbînî, Muğni’l-muhtâc, 4/383; İbn Rüşd, Bidâyetü'l-müctehid, 1/436)

KURBAN BAYRAMI NAMAZI

Kurban bayramı namazı cemaatle kılınan önemli bir ibadettir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) ikişer rekâttan oluşan bayram namazlarını, daima geniş ve açık alanlarda cemaatle kıldırır ve namazdan sonra bayram hutbesi okurdu. Bayram namazı, güneş doğduktan yaklaşık 15-20 dakika sonra kılınır.

Bayram Namazı Kaç Rekat ve Nasıl Kılınır?

Bayramı namazı, iki rekattır.

Bayram Namazı Kılınışı:

Birinci Rekat:

Niyet edilir: “Niyet ettim Allah rızası için Kurban Bayramı namazını kılmaya, uydum hazır olan imama.”

İmam "Allahu Ekber" diyerek tekbir alır, eller kaldırılır ve bağlanır.

Sübhaneke okunur.

Ardından üç defa tekbir alınır. Eller her seferinde kaldırılır, sonra yana bırakılır.

Tekbir: Allahu Ekber, eller kaldırılır, yana bırakılır.

Tekbir: Allahu Ekber, eller kaldırılır, yana bırakılır.

Tekbir: Allahu Ekber, eller kaldırılır, sonra bağlanır.

İmam Fatiha ve ardından Kur’an’dan bir miktar okur.

Rükû ve secdelerle birinci rekat tamamlanır.

İkinci Rekat:

Secdelerden kalkıldıktan sonra imam Fatiha ve Kur’an’dan bir miktar okur.

Okuma bittikten sonra rükûya gitmeden önce 3 defa tekbir alınır, eller kaldırılır ve yana bırakılır.

Tekbir: Allahu Ekber, eller kaldırılır, yana bırakılır.

Tekbir: Allahu Ekber, eller kaldırılır, yana bırakılır.

Tekbir: Allahu Ekber, eller kaldırılır, yana bırakılır.

4. tekbirle rükûya gidilir.

Sonrasında secdeler ve oturuş ile tamamlanır. Müezzin ile birlikte 3 defa “Allahu ekber Allahu ekber. Lâ ilâhe İllâllahu vallahu ekber. Allahu ekber ve lillâhil hamd.” şeklinde tekbir getirilir. Sonrasında imam bayram hutbesi okur. Hutbe bittikten sonra dua edilerek bayram namazı tamamlanır.

Teşrik Tekbirleri

اَللّٰهُ اَكْبَرُ اَللّٰهُ اَكْبَرُ لۤا اِلٰهَ اِلاَّ اللّٰهُ وَاللّٰهُ اَكْبَرُ اَللّٰهُ اَكْبَرُ وَلِلّٰهِ الْحَمْدُ

“Allahu ekber Allahu ekber. Lâ ilâhe İllâllahu vallahu ekber. Allahu ekber ve lillâhil hamd.”

Kurban bayramının Arife günü sabah namazından başlayarak bayramın dördüncü günü ikindi namazına kadar, ikindi namazı da dâhil olmak üzere farzlardan sonra teşrik tekbirleri getirildiğine dair rivâyetler vardır.

Teşrik tekbiri getirmek Hanefî mezhebine göre vacip; Şâfiî mezhebine göre sünnettir.

Hadis-i Şeriflerde Kurban

Ebu Hureyre (r.a.)’den rivayet edildiğine göre Hz. Peygamber iki günde oruç tutmaktan bizi nehyetti . Bunlar, Ramazan ve Kurban Bayramları’dır.

Buhârî, Savm, 67 (II, 249)

Câbir (r.a.) şöyle dedi:

Bayram günlerinde Peygamber (s.a.v.) farklı yollardan gidip dönerdi.

Buhârî, Îdeyn 24 (c. II, s.11)

Cundub b. Sufyan (r.a.) şöyle rivayet etmiştir: Kurban Bayramı günü Hz. Peygamber (a.s.) ile beraber hazır bulundum. Namazı kıldı, namazı bitirip de selam verince, namaz bitmeden önce kesilmiş olan bazı kurban etleri ile karşılaştı. Bunun üzerine:

 "Kim namazdan önce kurbanını kestiyse onun yerine bir kurban daha kessin. Kim kesmemiş ise besmele ile kessin" buyurdu.

Müslim, Kitabu’l-Edahî 1, ( II , 1551 ) Hadis No 1960

Berâ' diyor ki, "Hz. Peygamber'i (sav) hutbe verirken dinledim, şöyle buyurdu: "Bugün ilk işimiz, (bayram) namazı kılmak, sonra dönüp kurban kesmektir. Kim böyle yaparsa sünnetimize uymuş olur."

(B951 Buhârî, Îdeyn, 3)

Hz. Âişe'den rivayet edildiğine göre, Allah Resûlü (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Âdemoğlu Kurban (Bayramı) günü Allah katında kurban kesmekten daha güzel bir amel işlemez. Kurban, kıyamet günü boynuzları, kılları ve tırnaklarıyla (sevap olarak) gelir. Kurban, henüz kanı yere düşmeden, Allah tarafından kabul edilir. Bu sebeple kurban kesme konusunda gönlünüz hoş olsun, (bu iş size zor gelmesin)."

(T1493 Tirmizî, Edâhî, 1)

Şeddâd b. Evs diyor ki, "Ben iki şeyi Resûlullah'tan (sav) belledim. O şöyle buyurdu: "Allah her işi güzel yapmayı istemiştir. Şu hâlde siz (meşru bir sebeple) öldürürken de, (işkence etmeden) güzelce öldürün. Bir hayvanı kestiğinizde de kesimini güzel yapın. (Biriniz hayvan keseceği zaman) bıçağını bilesin ve kestiği hayvanı rahatlatsın!"

(M5055 Müslim, Sayd, 57; D2814 Ebû Davûd, Dahâyâ, 10-11)

Zeyd b. Erkam anlatıyor: Resûlullah'ın (s.a.v.) ashâbı, "Ey Allah'ın Resûlü! Bu kurbanlar nedir?" dediler. Resûlullah, "Babanız İbrahim'in sünnetidir." diye cevap verdi.

(İM3127 İbn Mâce, Edâhî, 3: HM19498 İbn Hanbel, IV, 368)

Câbir b. Abdullah anlatıyorResûlullah (s.a.v.) bir bayram günü kurban olarak iki koç kesti ve onları kıbleye doğru yatırdığı zaman şöyle dedi: "Ben Hanîf (Hakk’a yönelmiş) olarak, yüzümü gökleri ve yeri yaratan (Allah)'a çevirdim ve ben müşriklerden değilim. Şüphesiz benim namazım, kurbanım, hayatım ve ölümüm âlemlerin Rabbi olan Allah içindir. O'nun hiçbir ortağı yoktur. Ben bununla emrolundum ve ben Müslümanların ilkiyim. Allah'ım (bu kurban) sendendir ve Muhammed ile ümmeti tarafından senin (rızan) için sunulmuştur."

(İM3121 İbn Mâce, Edâhî, 1; D2795 Ebû Davûd, Dahâyâ, 3-4)

KURBAN BAĞIŞI YAPMAK İÇİN TIKLAYIN!